Nowe zadania. Ten sam cel – Dowódcy brygad Komponentu Obrony Pogranicza wyznaczeni

15 lipca 2026 roku w siedzibie Ministerstwa Obrony Narodowej w Warszawie wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz wręczył decyzje o wyznaczeniu na stanowiska dowódców czterech brygad tworzących Komponent Obrony Pogranicza. Powołanie KOP rozpoczyna kolejny etap rozwoju Wojsk Obrony Terytorialnej oraz wzmacniania bezpieczeństwa wschodniej i północno-wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Komponent Obrony Pogranicza podlega Dowództwu Wojsk Obrony Terytorialnej. W jego skład weszły cztery jednostki rozmieszczone na obszarze województw graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Wraz z przeformowaniem przyjęły one nazwy Brygad Obrony Pogranicza.

Decyzje o wyznaczeniu na stanowiska dowódców otrzymali:
gen. bryg. Mieczysław Gurgielewicz – dowódca 1 Podlaskiej Brygady Obrony Pogranicza;
płk Cezary Kiszkowiak – dowódca 4 Warmińsko-Mazurskiej Brygady Obrony Pogranicza;
płk Robert Kasperczuk – dowódca 19 Nadbużańskiej Brygady Obrony Pogranicza;
płk Daniel Błotko – dowódca 20 Przemyskiej Brygady Obrony Pogranicza.

Podczas uroczystości, decyzję o wyznaczeniu na nowe stanowisko służbowe otrzymał także gen. bryg. Jarosław Mokrzycki, który obejmie stanowisko dyrektora w Sztabie Wojskowym Unii Europejskiej.

Utworzenie komponentu nie oznacza wyłącznie zmiany nazw jednostek. Proces obejmuje rozbudowę ich struktur, zwiększanie potencjału osobowego, rozwój specjalistycznego systemu szkolenia oraz pozyskiwanie wyposażenia dostosowanego do specyfiki działań prowadzonych na rozległych terenach przygranicznych.

Planowana liczebność Komponentu Obrony Pogranicza wynosi ponad 15 tys. żołnierzy. Jednym z elementów wyróżniających KOP będzie wysoki poziom uzawodowienia. Obecnie żołnierze zawodowi stanowią około 17 proc. stanu osobowego tworzących go jednostek, natomiast docelowo ich udział może wzrosnąć nawet do około 50 proc.

Komponent Obrony Pogranicza nie zastępuje Straży Granicznej. Jego zadaniem jest wspieranie służb odpowiedzialnych za ochronę granicy państwowej oraz wzmacnianie militarnego potencjału obronnego Polski na kierunku wschodnim i północno-wschodnim. Żołnierze KOP będą odpowiadali między innymi za ochronę i monitorowanie obszarów przygranicznych, prowadzenie rozpoznania, wymianę informacji o potencjalnych zagrożeniach oraz utrzymywanie pododdziałów w stałej gotowości do działania.

Istotnym aspektem działalności komponentu będzie ścisła współpraca ze Strażą Graniczną oraz innymi służbami. KOP będzie wspierał działania związane z przeciwdziałaniem nielegalnemu przekraczaniu granicy i nielegalnej migracji, a także prowadził działania poszukiwawczo-ratownicze w strefie nadgranicznej. W sytuacjach kryzysowych żołnierze będą mogli również wspierać władze cywilne i wojska operacyjne podczas klęsk żywiołowych oraz innych zdarzeń wymagających zaangażowania Sił Zbrojnych RP.

Jednym z kluczowych zadań brygad będzie obsługa i ochrona elementów Narodowego Programu Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód”, rozmieszczonych w rejonach ich odpowiedzialności. Rozwój Komponentu Obrony Pogranicza pozwoli również stopniowo zwiększać udział Wojsk Obrony Terytorialnej w ochronie poszczególnych odcinków granicy i odciążać inne jednostki wojskowe zaangażowane w operację „Bezpieczne Podlasie”.

Wyposażenie KOP będzie odpowiadało wymaganiom współczesnego pola walki oraz specyfice działań prowadzonych na terenach przygranicznych. Szczególny nacisk zostanie położony na rozwój zdolności rozpoznawczych, obserwacyjnych, bezzałogowych i przeciwpancernych. Brygady będą wykorzystywały między innymi bezzałogowe systemy powietrzne klasy mikro i mini, radary rozpoznania pola walki, systemy przeciwdziałania bezzałogowym statkom powietrznym oraz laboratoria druku 3D przeznaczone między innymi do produkcji elementów dronów FPV.

Rozwijane będą również zdolności wsparcia ogniowego. Na wyposażeniu żołnierzy znajdą się lekkie moździerze kalibru 60 mm, przeciwpancerne pociski kierowane Javelin, granatniki przeciwpancerne Carl Gustaf, amunicja krążąca WARMATE oraz nowoczesne karabinki MSBS GROT. Połączenie nowoczesnego uzbrojenia z systemami rozpoznawczymi ma umożliwić szybkie wykrywanie zagrożeń, sprawną wymianę informacji i skuteczne działanie na dużych obszarach.

Gen. bryg. Mieczysław Gurgielewicz dowódca 1 Podlaskiej Brygady Obrony Pogranicza związany jest z Wojskami Obrony Terytorialnej od 2016 roku i należał do grona oficerów tworzących struktury 1 Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej. Pełnił w niej funkcję szefa sztabu oraz zastępcy dowódcy, a następnie dowodził 5 Mazowiecką Brygadą Obrony Terytorialnej. Służył również poza granicami kraju na Wzgórzach Golan oraz w Afganistanie.

Płk Cezary Kiszkowiak dowódca 4 Warmińsko – Mazurskiej Brygady Obrony Pogranicza posiada wieloletnie doświadczenie dowódcze, sztabowe i międzynarodowe. Służył na misjach w Iraku i Afganistanie, pełnił funkcję attaché obrony przy Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Ottawie, a także zajmował stanowiska w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego. Uczestniczył również w procesach planistycznych i negocjacjach prowadzonych na forum NATO i Unii Europejskiej.

Płk Robert Kasperczuk dowódca 19 Nadbużańskiej Brygady Obrony Pogranicza jest specjalistą w zakresie systemów łączności, informatyki i wsparcia dowodzenia. W swojej karierze dowodził batalionem dowodzenia Wielonarodowej Brygady w Lublinie, pełnił służbę w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego oraz zajmował stanowisko komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu.

Płk Daniel Błotko dowódca 20 Przemyskiej Brygady Obrony Pogranicza zdobywał doświadczenie w jednostkach wojsk obrony przeciwlotniczej, strukturach logistycznych, 2 Lubelskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej oraz Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej. Odpowiadał między innymi za planowanie mobilizacyjne i organizację systemu gotowości bojowej, a następnie objął obowiązki dowódcy Garnizonu Przemyśl.

Nazwa współczesnego komponentu nawiązuje do Korpusu Ochrony Pogranicza utworzonego w 1924 roku w odpowiedzi na pogarszającą się sytuację bezpieczeństwa na wschodnich rubieżach II Rzeczypospolitej. Żołnierze historycznego KOP przeciwdziałali napadom dywersyjnym, przemytowi, działalności wywiadowczej, nielegalnemu przekraczaniu granicy oraz próbom destabilizowania terenów przygranicznych.

Współczesny Komponent Obrony Pogranicza kontynuuje tradycję służby na rzecz bezpieczeństwa granic państwa, dostosowując ją do obecnych zagrożeń hybrydowych i militarnych. Łączy lokalny charakter Wojsk Obrony Terytorialnej oraz znajomość terenu i społeczności z nowoczesnym wyposażeniem, specjalistycznym szkoleniem i zdolnością do współdziałania z pozostałymi elementami systemu bezpieczeństwa państwa.