Czworonogi w służbie. Wojska Obrony Terytorialnej rozwijają projekt GPR K9

Wojska Obrony Terytorialnej konsekwentnie rozwijają unikalne zdolności, które łączą obronność państwa z realnym, codziennym wsparciem społeczeństwa. Jednym z najbardziej wyspecjalizowanych projektów są Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze K9 (GPR K9). Czworonożni Terytorialsi i ich przewodnicy stają się kluczowym elementem systemu zarządzania kryzysowego w Polsce.

Czym jest GPR K9 i jaką pełni rolę?

Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze K9 w WOT to w pełni zintegrowane zespoły składające się z przewodników psów, nawigatorów, planistów oraz dowódców. Służba psów w szeregach WOT stanowi ogromne wzmocnienie zarówno w zadaniach poszukiwawczo-ratowniczych, jak i w działaniach wojskowo-cywilnych. Ich główne zadanie to poszukiwanie osób zaginionych w trudnym terenie – w gęstych kompleksach leśnych, na obszarach otwartych czy w rejonach dotkniętych skutkami kryzysów. Siła tych grup tkwi w kompetencjach podwójnego zastosowania.

Z jednej strony psy ratownicze wraz ze swoimi przewodnikami wspierają służby ratownicze w akcjach poszukiwawczych na rzecz ludności cywilnej, z drugiej zaś – stanowią bezcenne wzmocnienie sił zbrojnych w warunkach kryzysu i wojny.

Droga przez egzaminy

Wprowadzenie psa do struktur wojskowych wymaga żelaznej konsekwencji. Zanim czworonóg trafi do pełnej służby, musi przejść przez OSS GPR K-9 w Kuźni Raciborskiej rygorystyczne weryfikacje. Egzaminy te obejmują m.in. testy zachowania wobec obcych ludzi (brak agresji i paniki) oraz trudne próby terenowe, w których pies musi w określonym czasie odnaleźć ukrytych pozorantów.

Pierwszy taki zespół w 8 K-PBOT

Projekt dynamicznie rośnie, a unikalne zdolności ratownicze pojawiają się w kolejnych brygadach w całym kraju. Doskonałym tego przykładem jest 8 Kujawsko-Pomorska Brygada Obrony Terytorialnej (8K-PBOT), w której szeregi oficjalnie dołączyła Abigeil (Abi) – owczarek niemiecki – tworząc pierwszy zakontraktowany zespół K9 w tej brygadzie wraz ze swoim przewodnikiem, st. kpr. Adamem.

Abi ma już za sobą ważny kamień milowy: pomyślnie zdała egzamin terenowy klasy „0”. Zanim jednak formalnie mogła wstąpić do wojskowych szeregów przeszła szczegółowe, specjalistyczne badania weterynaryjne, które potwierdziły jej idealny stan zdrowia i pełną gotowość do służby.

Dzięki temu Abigail stała się pełnoprawnym żołnierzem – oficjalnie otrzymała stopień szeregowego z perspektywą dalszych awansów w trakcie służby aż do stopnia sierżanta. Podpisany 5 letni kontrakt gwarantuje jej oraz przewodnikowi stałą pomoc w codziennej służbie – w tym m.in. fundusze na utrzymanie, żywienie oraz specjalistyczną opiekę weterynaryjną. 

Teraz przed nimi kolejne, kluczowe wyzwanie – egzamin klasy „1”, którego zdanie da pełne uprawnienia do udziału w realnych akcjach poszukiwawczych.

Równocześnie pozostali przewodnicy psów w brygadzie intensywnie trenują i przygotowują swoje czworonogi do zbliżających się egzaminów klasy „0”.  Jednorazowe zdobycie certyfikatu to dopiero początek – aby pies mógł stale uczestniczyć w działaniach ratowniczych WOT, co 12 miesięcy musi z sukcesem powtarzać egzamin klasy „1” i odnawiać swoją licencję.

Obecnie cała struktura GPR K9 w 8K-PBOT liczy już 13 zaangażowanych żołnierzy, którzy nieustannie podnoszą swoje kwalifikacje.

Serce polskiego ratownictwa K9: Ośrodek w strukturach 13ŚBOT

Wszystkie te działania opierają się na unikalnym zapleczu. Serce projektu stanowi Ośrodek Szkolenia Specjalistycznego Grup Poszukiwawczo-Ratowniczych K-9 (OSS GPR K9) w Kuźni Raciborskiej, który funkcjonuje w strukturach 13 Śląskiej Brygady Obrony Terytorialnej (13ŚBOT) – jako jedyny tego typu ośrodek w całym kraju.

To właśnie tam, pod okiem doświadczonych instruktorów, zespoły z wszystkich brygad szlifują swoje umiejętności. Ośrodek dysponuje specjalistyczną infrastrukturą oraz odpowiada za ujednolicenie najwyższych standardów szkoleniowych i certyfikacyjnych.

Siła zespołu: Rola nawigatorów, przewodników i planistów

Skuteczna akcja poszukiwawcza to precyzyjnie naoliwiony mechanizm, w którym każdy członek grupy ma ściśle określone zadania.

Oprócz rygorystycznych selekcji terenowych sprawdzających kondycję i umiejętności nawigacji tradycyjnej (czytanie mapy, danych z GPS, marsz na azymut), kluczowy podział ról w terenie wygląda następująco:

Nawigator – osoba, która w czasie akcji idzie w teren bezpośrednio wraz z przewodnikiem i psem. Do jego zadań należy stałe nawigowanie, sprawowanie kontroli nad tym, czy cały wyznaczony teren został dokładnie przeszukany oraz zaznaczanie miejsc niemożliwych do przeszukania.

Przewodnik psa – jego uwaga jest skupiona na czworonogu. To on odpowiada za zdrowie, bezpieczeństwo i zachowanie psa podczas prowadzonych akcji poszukiwawczo-ratowniczych.

Planiści – stanowią „mózgi” operacji. Ich zadaniem jest analiza zebranych informacji i zaplanowanie poszukiwań w tym przede wszystkim wyznaczenie sektorów do przeszukania w których istnieje największe prawdopodobieństwo odnalezienia zaginionego.

Ponadto wszyscy członkowie grup przechodzą zaawansowane szkolenia, w tym m.in. kursy z zakresu Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP).

Dzięki surowym kryteriom selekcji oraz rosnącemu zaangażowaniu żołnierzy – takich jak Terytorialsi z 8K-PBOT – Wojska Obrony Terytorialnej budują niezawodny, profesjonalny system ratowniczy gotowy nieść pomoc wszędzie tam, gdzie ludzkie życie jest w niebezpieczeństwie.