Waleczni Bohaterowie Podziemia: Pamięć o Żołnierzach Armii Krajowej

Każdego roku 14 lutego Polska oddaje hołd Żołnierzom Armii Krajowej, bohaterom, którzy w najtrudniejszych czasach II Wojny Światowej walczyli o wolność naszej Ojczyzny. To Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej, ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 9 stycznia 2025 roku, abyśmy nigdy nie zapomnieli o ich odwadze i poświęceniu.

Wojska Obrony Terytorialnej (WOT) to jeden z pięciu rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, który odgrywa kluczową rolę w obronie kraju oraz wspieraniu lokalnych społeczności. Misją WOT jest nie tylko obrona terytorialna, ale także pielęgnowanie tradycji i wartości, które są fundamentem polskiego dziedzictwa, w tym dziedzictwa Armii Krajowej (AK).

Historia AK sięga 27 września 1939 roku, kiedy to narodziła się konspiracyjna Służba Zwycięstwu Polski. Ta organizacja, zawiązana przez grupę wyższych oficerów na czele, których stał gen. Michał Karaszewicz-Tokarzewski, przy współudziale prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego. W 1940 roku przekształcono ją w Związek Walki Zbrojnej (ZWZ).

Przełomowy moment nastąpił 14 lutego 1942 roku. Naczelny Wódz, gen. Władysław Sikorski, wydał rozkaz, który powołał do życia Armię Krajową. Pierwszym dowódcą AK został komendant główny ZWZ gen. Stefan Rowecki „Grot”. Jej celem było scalenie sił zbrojnych i podporządkowanie ich Rządowi RP na uchodźstwie, a nadrzędnym zadaniem – walka o odzyskanie niepodległości. Utworzona przed 84 laty AK jest uważana za największe i najlepiej zorganizowane podziemne wojsko działające w okupowanej Europie

Armia Krajowa realizowała swoje cele poprzez różnorodne formy walki. Prowadzono akcje sabotażowe i dywersyjne, akcje bojowe, a także bitwy partyzanckie przeciwko siłom niemieckim. Szczególne znaczenie miały akcje odwetowe wymierzone w oprawców i zdrajców. Kulminacją heroicznego wysiłku zbrojnego AK było Powstanie Warszawskie.

Po upadku Powstania, jednostki AK na terenach zajętych przez Armię Czerwoną zostały zmuszone do demobilizacji. 19 stycznia 1945 roku gen. Leopold Okulicki wydał rozkaz o rozwiązaniu Armii Krajowej. Niestety, ogromne straty – około 100 tysięcy poległych i zamordowanych żołnierzy oraz tysiące wywiezionych i uwięzionych – świadczą o skali tragedii. Wielu przywódców, w tym gen. Okulicki, stanęło przed sądem w Moskwie.

Mimo represji ze strony władz sowieckich i polskich służb bezpieczeństwa, nie wszyscy żołnierze AK złożyli broń. Powstały nowe organizacje, takie jak Ruch Oporu Armii Krajowej i Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”. Żołnierze AK byli prześladowani przez władze komunistyczne, zwłaszcza w okresie stalinizmu, wielu z nich skazano na karę śmierci lub wieloletniego więzienia.

Przez lata dowództwo nad Armią Krajową sprawowali wybitni generałowie: Stefan Rowecki „Grot” (do 30 czerwca 1943 r.), Tadeusz Komorowski „Bór” (do 2 października 1944 r.) oraz Leopold Okulicki „Niedźwiadek” (do 19 stycznia 1945 r.)

Pamięć o nich i o wszystkich żołnierzach AK jest naszym wspólnym obowiązkiem. Ich walka o wolność jest nieśmiertelnym świadectwem polskiego ducha i determinacji.