Operacja „HORYZONT”. Rok czujności i współdziałania na rzecz bezpieczeństwa.
21 listopada 2025 roku Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęły operację pod kryptonimem „HORYZONT”.
Operację „HORYZONT” oraz policyjną operację „TOR” uruchomiono w odpowiedzi na akty dywersji wymierzone w infrastrukturę kolejową w Polsce. W miejscowości Mika w województwie mazowieckim sprawcy podłożyli i zdetonowali materiał wybuchowy na linii kolejowej nr 7 Warszawa Wschodnia–Dorohusk. W miejscowości Gołąb w województwie lubelskim na torach zamontowano natomiast metalowe elementy, które mogły doprowadzić do wykolejenia pociągu i stworzyć poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Zdarzenia te pokazały, że współczesne zagrożenia nie zawsze przybierają formę otwartego konfliktu. Mogą być wymierzone w transport, energetykę, systemy łączności oraz inne elementy infrastruktury, od których zależą bezpieczeństwo obywateli, funkcjonowanie gospodarki i stabilność państwa. Operację „HORYZONT” uruchomiono na podstawie art. 18 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Na wniosek Prezesa Rady Ministrów Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał 20 listopada 2025 r. postanowienie o użyciu oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych RP do pomocy oddziałom i pododdziałom Policji. Żołnierzom skierowanym do pomocy Policji przysługują, w zakresie niezbędnym do wykonywania powierzonych zadań, określone uprawnienia policjantów, w tym wynikające z art. 15 i 16 ustawy o Policji. Nie oznacza to jednak przejęcia przez żołnierzy pełnego zakresu kompetencji Policji.
Ze względu na utrzymującą się potrzebę ochrony infrastruktury okres użycia Sił Zbrojnych RP do pomocy Policji był przedłużany kolejnymi postanowieniami Prezydenta RP. Obecnie operacja została przedłużona do 30 listopada 2026 roku. Równolegle do tego dnia obowiązuje trzeci stopień alarmowy CHARLIE na obszarach linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe oraz PKP Linię Hutniczą Szerokotorową.
Ochrona infrastruktury i odstraszanie potencjalnych sprawców
Głównym celem operacji „HORYZONT” jest wzmocnienie ochrony infrastruktury poprzez wsparcie Policji i współdziałanie z innymi służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo. Działania obejmują przede wszystkim zabezpieczanie strategicznych szlaków komunikacyjnych i infrastruktury kolejowej, ochronę wybranych obiektów, przeciwdziałanie aktom sabotażu i dywersji, prowadzenie wspólnych patroli i obserwacji, ograniczanie swobody działania potencjalnych sprawców oraz zwiększanie obecności służb w miejscach o szczególnym znaczeniu. Istotnym elementem operacji jest również budowanie społecznej odporności na dezinformację oraz wzmacnianie świadomości współczesnych zagrożeń. Ochrona torów, mostów, wiaduktów, dworców i węzłów transportowych jest nie tylko kwestią bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Stanowi część szerszego systemu odporności państwa i zapewnienia ciągłości jego funkcjonowania.
Za planowanie i kierowanie działaniami wojskowymi realizowanymi w ramach operacji „HORYZONT” odpowiada Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych. Istotną rolę w realizacji zadań odgrywają Wojska Obrony Terytorialnej. W operację zaangażowano również siły i środki innych komponentów Sił Zbrojnych RP, w tym te związane z cyberbezpieczeństwem, logistyką oraz zabezpieczeniem działań. Żołnierze, policjanci i funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei wspólnie patrolują i obserwują infrastrukturę kolejową oraz miejsca uznane za szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa. Zadania realizowane są w około 200 wskazanych lokalizacjach na terenie całej Polski przez blisko 300 żołnierzy i przeszło 50 sztuk sprzętu wojskowego. Patrole obejmują m.in. newralgiczne odcinki linii kolejowych, okolice dworców, mostów, wiaduktów, przejazdów oraz węzłów transportowych. Żołnierze prowadzą patrole piesze i mobilne, a także wystawiają posterunki obserwacyjne.
W działaniach wykorzystywane są także bezzałogowe statki powietrzne oraz systemy optoelektroniczne i inne środki obserwacji. Pozwalają one dokładniej monitorować rozległe lub trudno dostępne obszary, zwiększają możliwości wykrywania potencjalnych zagrożeń oraz umożliwiają szybszą reakcję w sytuacji kryzysowej. W wielu rejonach zadania realizowane są całodobowo, również nocą i w warunkach ograniczonej widoczności. Znaczna część tej służby pozostaje niewidoczna dla pasażerów i mieszkańców, ale każdego dnia wzmacnia bezpieczeństwo szlaków komunikacyjnych oraz ciągłość funkcjonowania państwa.
35 incydentów wymagających reakcji
Rok działań pokazuje przede wszystkim prewencyjny charakter operacji. Od jej rozpoczęcia odnotowano 35 incydentów wymagających reakcji patroli. Co szczególnie ważne, według przekazanych informacji w tym okresie nie odnotowano kolejnych prób dywersji ani sabotażu. Część interwencji dotyczyła obiektów znajdujących się na liście priorytetowej. Patrole reagowały m.in. na pozostawione paczki i bagaże. Każde takie zgłoszenie wymagało sprawdzenia oraz zabezpieczenia miejsca do czasu oceny, czy znaleziony przedmiot może stanowić zagrożenie. Wśród zdarzeń odnotowano również przypadki ujawnienia niewybuchów i innych niebezpiecznych pozostałości z okresu II wojny światowej. Nie były to współczesne akty sabotażu, ale ze względu na potencjalne zagrożenie wymagały zabezpieczenia obszaru i podjęcia odpowiednich działań przez właściwe służby. Patrole reagowały także w sytuacjach niezwiązanych bezpośrednio z zagrożeniem infrastruktury kolejowej. Żołnierze uczestniczyli m.in. w działaniach związanych z ratowaniem życia oraz zabezpieczaniem i izolowaniem miejsc wypadków drogowych.
Jednym z przykładów praktycznej współpracy służb było zatrzymanie w lutym obywatela Mołdawii, który uruchomił hamulec ręczny w wagonie towarowym. Interwencję przeprowadził wspólny patrol żołnierza WOT, Policji i Straży Ochrony Kolei. Przy zatrzymanym znaleziono m.in. telefony komórkowe, karty SIM, sprzęt elektroniczny, powerbank oraz dokumenty w języku rosyjskim. Kolejnym przykładem współdziałania było wsparcie służb po wykolejeniu pociągu towarowego przewożącego olej napędowy w rejonie Jaroszowej Woli w województwie mazowieckim. Żołnierze zabezpieczali teren, kontrolowali dostęp do strefy działań, wspierali logistycznie pozostałe służby oraz pomagali zapewnić bezpieczne warunki pracy ekipom ratowniczym i technicznym. W tym przypadku brak jakichkolwiek podstaw do łączenia samego wykolejenia z aktem dywersji.
Powyższe przykłady dobrze pokazują praktyczne znaczenie operacji. Jej skuteczność nie powinna być mierzona wyłącznie liczbą zatrzymań czy ujawnionych prób sabotażu. Równie istotne są zdolność szybkiego reagowania, obecność patroli w miejscach newralgicznych, wymiana informacji oraz możliwość natychmiastowego współdziałania różnych formacji w razie wystąpienia zagrożenia.
Rok wspólnej służby
W pierwszą rocznicę rozpoczęcia operacji „HORYZONT” jednym z jej najważniejszych efektów jest rozwinięcie systemu codziennego współdziałania Wojska Polskiego, Policji i Straży Ochrony Kolei. Wspólne patrole, wymiana informacji, wykorzystanie nowoczesnych środków obserwacji i działania prowadzone w rzeczywistych warunkach pozwalają doskonalić procedury niezbędne do szybkiego reagowania. Operacja ma, więc nie tylko wymiar ochronny. Jest również praktycznym sprawdzianem komunikacji, koordynacji i zdolności różnych formacji do wspólnego działania. Operacja „HORYZONT” przypomina jednocześnie, że bezpieczeństwo państwa nie zaczyna się dopiero wtedy, gdy dochodzi do otwartego kryzysu. Buduje się je każdego dnia poprzez obecność w terenie, wymianę informacji, rozpoznawanie zagrożeń, ochronę strategicznych obiektów oraz współpracę ludzi i instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo Polski. Wartością tej operacji jest nie tylko zdolność reagowania na konkretne zdarzenia, lecz także stała obecność tam, gdzie zagrożenie może się dopiero pojawić. Bezpieczeństwo najskuteczniej chroni się nie po fakcie, lecz zawczasu: poprzez czujność, współpracę i gotowość.
dr Marcin Baranowski
Zespół prasowy DWOT